De drie Commonwealth-oorlogsgraven in Groede
Een stille herinnering aan drie geallieerde militairen
Aan de achterzijde van de algemene begraafplaats van Groede bevinden zich drie graven van militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven kwamen. De graven worden onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission (CWGC), de organisatie die wereldwijd de oorlogsgraven van militairen uit het Gemenebest beheert.
De drie graven vertellen ieder een eigen verhaal. Twee van de drie militairen zijn bij naam bekend: Gunner Eric Mothershaw van de Royal Artillery en Lieutenant Maurice William Tedcastle van de Royal Naval Volunteer Reserve. Het derde graf is dat van een onbekende Britse zeeman. Zijn naam en persoonlijke gegevens zijn nooit met zekerheid vastgesteld.
Samen vormen de drie graven een tastbare herinnering aan de geallieerde strijders die in de laatste oorlogsjaren hun leven verloren.
Eric Mothershaw – een twintigjarige kanonnier
Eric Mothershaw werd geboren in Engeland en diende als Gunner bij de Royal Artillery. Hij droeg het dienstnummer 14251205 en maakte deel uit van het 20 Light Anti-Aircraft Regiment.
Eric was nog maar 20 jaar oud toen hij in september 1944 om het leven kwam. Op zijn grafsteen staat als overlijdensperiode 21–23 september 1944 vermeld. Hij was de zoon van Walter en Sarah Ann Mothershaw uit Silverdale in Staffordshire.
Zijn grafsteen draagt naast zijn naam en militaire gegevens ook een persoonlijke tekst van zijn familie:
"If I could only have held your head and heard your last faint sigh. Mum."
Deze woorden maken duidelijk dat achter de militaire gegevens een jonge man schuilging die werd gemist door zijn moeder en familie.
September 1944
De periode waarin Eric Mothershaw om het leven kwam, was voor Zeeuws-Vlaanderen bijzonder bewogen. De geallieerde legers waren na de landing in Normandië en de bevrijding van grote delen van Frankrijk en België steeds verder naar het noorden opgerukt.
In september 1944 lag de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen nog in het verschiet. De strijd om de Scheldemonding en de toegang tot de haven van Antwerpen zou in de daaropvolgende weken een beslissende fase ingaan.
Het graf van Eric in Groede is een stille herinnering aan die moeilijke overgangsperiode.
Lieutenant Maurice William Tedcastle
Het tweede geïdentificeerde graf is dat van Lieutenant Maurice William Tedcastle, die diende bij de Royal Naval Volunteer Reserve (RNVR).
Maurice Tedcastle was 27 jaar oud toen hij op 5 november 1944 om het leven kwam. Hij diende aan boord van H.M.L.C.T. (R) 457, een vaartuig van de Royal Navy. De letters L.C.T. staan voor Landing Craft Tank: landingsvaartuigen die werden gebruikt om voertuigen, tanks en ander zwaar materieel aan land te brengen.
Zijn grafsteen vermeldt zijn rang, naam, onderdeel en de naam van het vaartuig waarop hij diende.
Maurice was de zoon van Rupert Marjoriebanks Tedcastle en Elsie Tedcastle. Hij was bovendien getrouwd met Margaret Miriam Tedcastle uit Weston Favell in Northampton.
De strijd om de Schelde
Het overlijden van Tedcastle vond plaats op een belangrijk moment in de geschiedenis van Zeeuws-Vlaanderen.
In oktober en november 1944 werd in de Schelderegio zwaar gevochten om de Westerschelde vrij te maken voor de geallieerde scheepvaart. De haven van Antwerpen was weliswaar grotendeels in geallieerde handen, maar de toegang vanuit de Noordzee werd nog beheerst door Duitse troepen.
De Slag om de Schelde was daarom van groot strategisch belang. Geallieerde eenheden vochten in Zeeuws-Vlaanderen, Zuid-Beveland en Walcheren om de toegang tot Antwerpen te openen.
Voor marineschepen en landingsvaartuigen was dit een gevaarlijke periode. Dat het graf van een Royal Navy-officier juist in Groede ligt, vormt een blijvende herinnering aan deze gevechten in de directe omgeving.
Een onbekende Britse zeeman
Het derde CWGC-graf in Groede is dat van een onbekende Britse zeeman.
Op de grafsteen staat:
A SAILOR
OF THE
1939–1945 WAR
ROYAL NAVY
BURIED 22ND JANUARY 1945
KNOWN UNTO GOD
Zijn naam is niet bekend geworden. Ook zijn leeftijd en verdere persoonlijke gegevens konden niet met zekerheid worden vastgesteld.
Toch heeft ook deze onbekende militair een eigen graf gekregen.
De woorden "Known unto God" zijn kenmerkend voor graven van militairen van wie de identiteit niet kon worden vastgesteld. Ze drukken uit dat zijn naam voor de nabestaanden en voor de geschiedenis verloren is gegaan, maar dat hij niet vergeten wordt.
Een naamloze militair, niet vergeten
Voor families was het ontbreken van een graf of naam vaak één van de pijnlijkste gevolgen van de oorlog. Een vermiste zoon, echtgenoot of vader bleef een leven lang een vraagteken.
Het graf in Groede geeft deze onbekende zeeman toch een vaste plaats.
Zijn graf vertelt ons niet wie hij was, waar hij vandaan kwam of wie thuis op hem wachtte. Maar zijn grafsteen maakt wel duidelijk dat hij als militair van de Royal Navy tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven kwam.
Hij wordt herinnerd als een zeeman van de oorlog van 1939–1945.
Drie graven, drie levens
De drie graven liggen dicht bij elkaar, maar de militairen hadden verschillende achtergronden en dienden bij verschillende onderdelen van de Britse strijdkrachten.
Eric Mothershaw was een jonge kanonnier van de Royal Artillery. Hij was slechts twintig jaar oud.
Maurice William Tedcastle was een 27-jarige officier van de Royal Naval Volunteer Reserve en diende aan boord van een landingsvaartuig.
De derde militair blijft naamloos: een Britse zeeman van wie alleen zijn militaire identiteit en begraafdatum bekend zijn.
Hun levens kwamen uiteindelijk samen op de begraafplaats van Groede.
Groede in oorlogstijd
Groede en de omliggende dorpen lagen in 1944 midden in een gebied waar de oorlog steeds dichterbij kwam. De bevrijding van West-Zeeuws-Vlaanderen ging gepaard met zware gevechten en grote verwoestingen.
De aanwezigheid van de drie Commonwealth-graven laat zien dat ook Groede deel uitmaakte van de geschiedenis van de geallieerde bevrijding van de regio.
De graven zijn daarom niet alleen individuele oorlogsgraven. Ze vormen ook een onderdeel van het grotere verhaal van de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen en de Slag om de Schelde.
Een blijvende plaats van herinnering
De drie CWGC-graven liggen vandaag rustig op de algemene begraafplaats van Groede. Het contrast met de omstandigheden waarin deze mannen om het leven kwamen, is groot.
De grafstenen zijn eenvoudig en sober. Toch vertellen ze veel.
Een naam, een rang, een regiment, een leeftijd en een datum kunnen soms een heel leven samenvatten. Bij Eric Mothershaw weten we dat hij twintig was. Van Maurice Tedcastle weten we dat hij 27 was, getrouwd en verbonden aan de Royal Naval Volunteer Reserve. Van de onbekende zeeman weten we zelfs zijn naam niet.
Maar alle drie worden zij op dezelfde manier herdacht: met een graf dat wordt onderhouden en met de belofte dat zij niet vergeten zullen worden.
De drie CWGC-graven in Groede
Gunner Eric Mothershaw
Royal Artillery
14251205
21–23 september 1944
20 jaar oud
Lieutenant Maurice William Tedcastle
Royal Naval Volunteer Reserve
H.M.L.C.T. (R) 457
5 november 1944
27 jaar oud
Een onbekende Britse zeeman
Royal Navy
Overleden tijdens de oorlog van 1939–1945
Begraven op 22 januari 1945
Known unto God
Herinneren en doorgeven
De drie graven in Groede zijn kleine, maar belangrijke plaatsen van herinnering.
Wie vandaag langs de grafstenen loopt, ziet slechts drie eenvoudige monumenten. Achter die stenen gaan echter drie levens schuil, verbonden met de grote gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog.
Zij herinneren ons eraan dat de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen niet vanzelfsprekend was. Zij kwam tot stand door de inzet en het offer van vele mensen, onder wie jonge militairen uit Groot-Brittannië en andere landen van het Gemenebest.
Daarom verdienen ook deze drie graven een plaats in het lokale verhaal van Groede.
Drie graven. Twee namen. Eén onbekende.
Maar alle drie herinnerd.
We will remember them.