Nederlandse oorlogsgraven in IJzendijke
Johannes Cornelis Neve en Leonardus Frederikus van Pamelen
Op de begraafplaats van IJzendijke bevinden zich de graven van twee jonge mannen die tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven verloren: Johannes Cornelis Neve en Leonardus Frederikus van Pamelen.
Hun namen herinneren aan een generatie jonge Zeeuwen die tijdens de Duitse bezetting te maken kreeg met dwang, onzekerheid en oorlog. Beiden waren nog maar twintig jaar oud toen hun leven eindigde, ver van huis en familie.
Johannes Cornelis Neve
Johannes Cornelis Neve werd geboren op 26 november 1924 in Hontenisse. Hij groeide op in Zeeuws-Vlaanderen en behoorde tot een generatie die haar jeugd grotendeels tijdens de oorlogsjaren doorbracht.
Op 19 februari 1945 kwam Johannes Cornelis Neve in Baden-Baden, Duitsland, om het leven. Hij was toen slechts 20 jaar oud. Genealogische gegevens vermelden Baden-Baden als plaats van overlijden en bevestigen dat hij daar op die leeftijd overleed.
Zijn graf bevindt zich tegenwoordig op de begraafplaats aan de Mauritsweg in IJzendijke. Daar staat hij geregistreerd als J.C. Neve, geboren op 26 november 1924 en overleden op 19 februari 1945.
Een jonge man in oorlogstijd
Het is belangrijk om bij een graf als dat van Johannes niet alleen naar de datum van overlijden te kijken. Achter de naam en de jaartallen staat een jong leven dat door de oorlog werd afgebroken.
Johannes was twintig jaar. Een leeftijd waarop iemand normaal gesproken bezig is met werk, familie, vriendschappen en het opbouwen van een eigen toekomst. De oorlog maakte daar een einde aan.
Zijn overlijden vond bovendien plaats in Duitsland, op honderden kilometers van IJzendijke. Dat maakt zijn graf in IJzendijke tot een belangrijke herinneringsplaats: een plaats waar zijn naam opnieuw verbonden wordt met de streek waar hij vandaan kwam.
Leonardus Frederikus van Pamelen
Leonardus Frederikus van Pamelen werd geboren op 25 juli 1923 in Biervliet. Hij was afkomstig uit een familie die al generaties lang met de streek rond IJzendijke, Biervliet en West-Zeeuws-Vlaanderen verbonden was. In genealogische bronnen komt de familie Van Pamelen veelvuldig in IJzendijke en omgeving voor.
Leonardus was tijdens de oorlog slachtoffer van de Duitse Arbeitseinsatz. De Zeeuwse databank met oorlogsslachtoffers vermeldt hem als Nederlands oorlogsslachtoffer en geeft aan dat hij in Duitsland terechtkwam en daar in een ziekenhuis overleed.
Op 29 juni 1944 stierf hij in Säckingen, het huidige Bad Säckingen in Duitsland. Hij was slechts 20 jaar oud.
Zijn graf bevindt zich op de begraafplaats van IJzendijke. In de grafregistratie staat hij vermeld als L.F. van Pamelen, geboren op 25 juli 1923 en overleden op 29 juni 1944.
De Arbeitseinsatz
De Duitse bezetter zette tijdens de oorlog grote aantallen mensen uit bezette landen in voor arbeid in Duitsland. Ook Nederlandse mannen werden gedwongen om daar te werken. Voor veel jongeren betekende dit dat zij hun familie en hun vertrouwde omgeving moesten verlaten.
Leonardus van Pamelen was één van hen.
Zijn verblijf in Duitsland eindigde niet met zijn terugkeer naar huis. Op twintigjarige leeftijd overleed hij in een ziekenhuis in Säckingen. De omstandigheden van zijn ziekte en overlijden laten zien hoe zwaar de oorlog ook kon zijn voor mensen die niet op het slagveld terechtkwamen.
Twee namen, één herinneringsplaats
Johannes Cornelis Neve en Leonardus Frederikus van Pamelen stierven niet op dezelfde plaats en niet op dezelfde dag. Leonardus overleed in juni 1944 in Säckingen; Johannes volgde in februari 1945 in Baden-Baden.
Toch zijn hun verhalen met elkaar verbonden.
Beiden waren jonge mannen uit Zeeuws-Vlaanderen. Beiden waren twintig jaar oud toen zij stierven. En beiden vonden uiteindelijk hun laatste rustplaats in IJzendijke.
Op de begraafplaats komen hun levens weer samen. De grafstenen vormen er een tastbare herinnering aan de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog voor de inwoners van de streek.
Herinneren in IJzendijke
De begraafplaats van IJzendijke is daarmee meer dan een plaats waar overledenen begraven liggen. Tussen de vele graven bevinden zich ook graven van mensen die tijdens de oorlog om het leven kwamen.
De namen Johannes Cornelis Neve en Leonardus Frederikus van Pamelen herinneren ons eraan dat de oorlog niet alleen werd uitgevochten aan fronten en slagvelden. De gevolgen ervan bereikten ook kleine dorpen en families in Zeeuws-Vlaanderen.
Hun jonge levens werden onderbroken door omstandigheden waar zij zelf nauwelijks invloed op hadden. Vandaag zijn hun graven stille plaatsen van herinnering.
Ter nagedachtenis
Johannes Cornelis Neve
26 november 1924 – 19 februari 1945
Geboren in Hontenisse – overleden in Baden-Baden (Duitsland)
Begraven te IJzendijke.
Leonardus Frederikus van Pamelen
25 juli 1923 – 29 juni 1944
Geboren in Biervliet – overleden in Säckingen (Duitsland)
Slachtoffer van de Arbeitseinsatz – begraven te IJzendijke.
Hun namen blijven verbonden met IJzendijke en met de herinnering aan de jonge mensen die de oorlog niet overleefden.